Alergia – objawy, rodzaje, diagnostyka i leczenie

Alergia to nadmierna reakcja układu odpornościowego na substancje, które dla większości osób są nieszkodliwe. Coraz więcej dzieci i dorosłych zmaga się z uczuleniami, a ich objawy mogą pojawiać się sezonowo lub przez cały rok. Do najczęstszych należą alergia wziewna, alergia pokarmowa, alergia oddechowa, alergia atopowa oraz uczulenie na jad owadów. Wczesna diagnostyka pozwala szybko rozpoznać przyczynę dolegliwości i wdrożyć odpowiednie leczenie.

Czym jest alergia?

Alergia rozwija się, gdy układ odpornościowy błędnie rozpoznaje alergen jako zagrożenie. W odpowiedzi organizm produkuje przeciwciała IgE, które pobudzają uwalnianie histaminy. To ona odpowiada za większość objawów alergii.

Najczęściej uczulają:

• pyłki roślin,
• roztocza kurzu domowego,
• sierść zwierząt,
• pleśnie,
• mleko,
• jaja,
• orzechy,
• ryby,
• owoce i warzywa,
• jad owadów.

Objawy alergii

Objawy zależą od rodzaju alergenu i mogą dotyczyć różnych narządów.

Objawy ze strony układu oddechowego

• wodnisty katar,
• kichanie,
• zatkany nos,
• kaszel,
• duszność,
• świszczący oddech.

Najczęściej występują przy alergii wziewnej, alergii sezonowej i alergii oddechowej.

Objawy skórne

• pokrzywka,
• wysypka,
• świąd,
• zaczerwienienie,
• obrzęk.

Objawy ze strony przewodu pokarmowego

W przypadku alergii pokarmowej mogą pojawić się:

• bóle brzucha,
• nudności,
• biegunka,
• wymioty,
• kolki.

Najgroźniejszą reakcją alergiczną jest anafilaksja, która wymaga natychmiastowej pomocy medycznej.

Rodzaje alergii

Alergia wziewna i alergia oddechowa

Wywoływana jest przez alergeny znajdujące się w powietrzu. Najczęściej odpowiadają za nią pyłki, roztocza, pleśnie oraz sierść zwierząt. Objawia się katarem siennym, kichaniem, łzawieniem oczu i dusznością.

Alergia sezonowa i alergia całoroczna

Alergia sezonowa pojawia się podczas pylenia roślin, natomiast alergia całoroczna związana jest najczęściej z roztoczami kurzu domowego, pleśniami lub alergenami zwierząt.

Alergia atopowa

Dotyczy osób z genetyczną skłonnością do chorób alergicznych. Często współistnieje z atopowym zapaleniem skóry, astmą i alergicznym nieżytem nosa.

Alergia IgE, alergia IgE-zależna i alergia mieszana

Najczęściej spotykana jest alergia IgE-zależna, w której objawy pojawiają się w ciągu kilku minut po kontakcie z alergenem. Alergia mieszana łączy reakcje IgE-zależne i komórkowe, dlatego jej diagnostyka jest bardziej złożona.

Najczęstsze alergie

Alergia na pyłki

Najczęściej uczulają brzoza, trawy i bylica. Objawy obejmują katar sienny, kichanie oraz świąd oczu.

Alergia na brzozę

Pojawia się zwykle wiosną i często powoduje alergię krzyżową z jabłkiem, gruszką, marchwią czy selerem.

Alergia na bylicę

Objawy występują latem i mogą współistnieć z reakcją na seler, przyprawy oraz marchew.

Alergia krzyżowa

Powstaje wtedy, gdy organizm reaguje na podobne białka obecne w różnych produktach. Przykładowo osoby uczulone na brzozę mogą odczuwać dolegliwości po spożyciu niektórych owoców i warzyw.

Alergia na roztocza

Jedna z najczęstszych przyczyn alergii całorocznej. Objawy nasilają się rano, podczas sprzątania oraz w sezonie grzewczym.

Alergia na sierść

Najczęściej dotyczy kotów i psów. Uczulają przede wszystkim białka obecne w ślinie i naskórku zwierząt.

Alergia pokarmowa

Najczęściej obejmuje uczulenie na mleko, jaja, orzechy, ryby, owoce i warzywa.

• Alergia na mleko najczęściej występuje u niemowląt.
• Alergia na białko jaja, alergia na jaja i alergia na jajko często powodują pokrzywkę oraz dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego.
• Alergia na orzechy należy do najgroźniejszych alergii pokarmowych.
• Alergia na ryby zwykle utrzymuje się przez całe życie.
• Alergia na owoce i alergia na warzywa często mają związek z alergią krzyżową.
• Alergia na gluten jest rzadka i nie należy jej mylić z celiakią ani nadwrażliwością na gluten.

Alergia na owady

Do najczęstszych należą:

• alergia na jad pszczoły,
• alergia na osę,
• alergia na szerszenia,
• alergia na komary,
• alergia na meszki.

Uczulenie na jad owadów może prowadzić do ciężkich reakcji ogólnoustrojowych, dlatego wymaga szczególnej ostrożności.

Alergia u dzieci

Alergia u dzieci najczęściej rozwija się już w pierwszych latach życia. Najczęściej diagnozowana jest alergia pokarmowa u dzieci, atopowe zapalenie skóry oraz alergia wziewna. U części dzieci uczulenie na mleko lub jaja ustępuje wraz z wiekiem, jednak inne alergie mogą utrzymywać się przez całe życie.

Diagnostyka alergii

Podstawą rozpoznania jest wywiad lekarski oraz odpowiednio dobrane badania. W diagnostyce wykorzystuje się:

• oznaczenie całkowitego IgE,
• swoiste przeciwciała IgE,
• panele alergiczne,
• testy skórne,
• diagnostykę molekularną.

Jeżeli podejrzewasz u siebie lub dziecka alergię, warto wykonać odpowiednie badania laboratoryjne. W Panaceum dostępne są badania alergiczne obejmujące pojedyncze oznaczenia IgE oraz panele alergenów pokarmowych i wziewnych, które pomagają ustalić przyczynę dolegliwości i dobrać odpowiednie leczenie.

Leczenie alergii

Leczenie zależy od rodzaju alergii oraz nasilenia objawów. Najczęściej obejmuje:

• unikanie kontaktu z alergenem,
• leki przeciwhistaminowe,
• glikokortykosteroidy,
• preparaty wziewne,
• odczulanie (immunoterapię swoistą).

Wczesna diagnostyka i właściwie dobrane leczenie pozwalają skutecznie kontrolować objawy oraz poprawić komfort życia zarówno u dzieci, jak i dorosłych. Jeśli zauważasz nawracający katar, wysypkę, świąd skóry lub dolegliwości po spożyciu określonych produktów, nie warto zwlekać z diagnostyką – odpowiednio wykonane badania pomagają szybko ustalić przyczynę uczulenia i wdrożyć skuteczne postępowanie.

Badania alergii w Warszawie

*Wszystkie artykuły medyczne prezentowane na stronie są zgodne z wiedzą medyczną, ale żaden nie może być traktowany jako diagnoza lekarska, lecz wyłącznie jako materiał edukacyjny. W przypadku zaobserwowania u siebie niepokojących objawów należy skonsultować się z lekarzem.